İnsanlığın Utançlarından Biri Suudi Arabistan’ın Eş Takip Uygulaması: Absher

Suudi erkeklerin eşlerini takip edebildiği bir uygulama olan Absher uygulaması kullanıma verildiği ilk andan itibaren tepkiyle karşılandı. Dünya kamuoyu bu uygulamayı “insanlık dışı” olarak nitelendiriyor. Fakat uygulama Apple ve Google Store’da kullanıcı incelemelerine açık durumda.

Uygulama kadınların köleliğine açık bir destek olarak tanımlanıyor. Hatta bu uygulamanın yaygınlaşmasından sonra zaten geri çağın çok gerisinde olan Suudi Arabistan’daki kadınların toplumsal pozisyonları daha da kötüleşiyor. Erkeklerin kadınları bir portal üzerinden kontrol etmesini sağlayan bu uygulama kadınları sanal bir köle haline getiriyor.


Absher uygulaması, erkeklerin, kadınların veya çalışanlarının yurtdışına seyahat etmelerine, biletlerini iptal etmelerine ve izinsiz bir kaçış girişimi halinde SMS güncellemeleri için kaydolmalarına izin veren, bir uygulama. Suudi kadınlar hareketi öncüleri bu Google ve Apple Store’un kaldırması gerektiğini söylüyor.

Absher uygulaması aslında bizdeki e-devlet uygulaması gibi tüm vatandaşların işlemlerini online ortamda gerçekleştirebilmesi için tasarlanmış. Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı’na bağlı genel servisleri ve e- devlet sitesindekine benzer hizmetleri kapsıyor. Suudi Arabistan vatandaşları bu portal aracılığıyla pasaport başvurusu, doğum sertifikası ve araç kaydı yaptırabiliyor. Ancak uygulama, Suudi Arabistan’daki kadınların erkeklerin izninde ve kontrolünde seyahat etmelerine de olanak sağlıyor.

Geliştirilen ve milyonlarca kişi tarafından kullanılan uygulama eşleri, kız kardeşleri veya kız çocukları ülkeyi terk etmek istediğinde erkeğe bildirim gönderiyor.

Tüm bunların sonunda  insanlık dışı uygulamanın kaldırılması üzerinde dünya çapında bir kamuoyu baskısı oluştu.  Apple yöneticisi Tim Cook, NPR ile söyleşisinde Absher uygulamasından haberi olmadığını fakat inceleyeceklerini duyurdu. Cook’un açıklaması ABD’de Demokrat Partili Senatör Ron Wyden’ın Apple ve Google’dan bu uygulamayı kaldırmalarını talep etmesinin ardından geldi.

Uygulamayı inceleyen İnsan Hakları İzleme Örgütü, uygulama hakkında, “ise “Bu tür uygulamalar kadınlara karşı ayrımcılık da dahil olmak üzere insan hakları suistimalleri için kullanılabilir” tespitinde bulundu.  Google, konu hakkında henüz bir açıklama yapmazken, olayın sosyal medyada duyulmasının ardından Google ve Apple’ın uygulama mağazalarında çok sayıda kullanıcı uygulamayı protesto etmişti.